Promieniowanie Röntgena

Wykonanie ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie należy:

  1. załączyć napięcie zasilania układu pomiarowego i interfejsu
  2. ustawić parametry pracy lampy:
    • ustawić kąt początkowy i końcowy
    • ustawić prędkość zmiany kąta
    • ustawić czas zliczeń dla ustalonej wartości kąta
  3. uruchomić pomiary

Podłączamy napięcie sieci do zestawu pomiarowego oraz układu zasilania interfejsu. Uruchomienie ćwiczenia rozpoczynamy od załączenia napięcia zasilania lampy rentgenowskiej. Początkową wartość napięcia ustawiamy na wartości 25 kV. Rozpoczęcie pomiarów musi być poprzedzone ustawieniem parametrów pomiarów. Można tego dokonać ustawiając odpowiednie wartości w panelu sterowania aplikacji klienckiej. Pomiary uruchamiamy poprzez wybranie opcji Start.

Na początku serwer ustawia wartość napięcia pracy lampy, po czym automatycznie zmienia wartości kąta ustawienia kryształu Θ oraz kąta detektora 2Θ. (Rys. 1)


Rys. 1. Widok z bliska na wskaźnik ustawienia próbki i detektora.

Dane pomiarowe wizualizowane są na panelu wyników. Wybranie opcji Start powoduje utratę poprzednio zmierzonych danych, dlatego należy pamiętać, żeby po każdym pomiarze zapisać wyniki na dysku, nadając im nowa nazwę zbioru. Wyniki zapisywane są w kodach ASCII i dostępne są w dowolnym edytorze, jak również w arkuszu kalkulacyjnym. Wyniki te odczytać można również w tabeli Wyniki pomiarów wyświetlanej w panelu pomiarowym w górnej części ekranu.

Wykonujemy pomiary liczby zliczeń w funkcji kąta, dla kilku wartości napięcia zasilającego lampę rentgenowską. Z pomiarów liczby zliczeń w funkcji kąta dla badanej próbki wyznaczamy odległości międzypłaszczyznowe odpowiedzialne za obserwowane linie dyfraktogramu. Znając budowę krystalograficzną próbki możemy wyznaczyć stałą sieci.

Z pomiarów zależności liczby zliczeń od napięcia możemy wyznaczyć zależność krótkofalowej granicy promieniowania od napięcia zasilania lampy rentgenowskiej. Z wykresu otrzymanej zależności możemy wyznaczyć stałą Plancka zgodnie ze wzorem podanym na początku opisu teoretycznego. Praca urządzenia podczas wykonywania ćwiczenia jest pokazana na filmie 1.

UWAGA!!! Promieniowanie rentgenowskie stanowi zagrożenie dla zdrowia. Również wysokie napięcia zasilające lampę oraz detektor są niebezpieczne dla życia.
Dzięki zdalnemu dostępowi do ćwiczenia osoba wykonująca pomiary nie jest narażona na niebezpieczeństwo wynikające z bezpośredniej pracy z urządzeniem jednak przed włączeniem aparatury korzystając z kamery z podglądem na zestaw należy się upewnić, że w jego pobliżu nie znajdują się jacyś ludzie.







Film 1. Przebieg ćwiczenia.

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego
(Program Operacyjny Kapitał Ludzki)
Copyright © 2009-2011 Internetowe Laboratorium Fizyki